Nimet Çubukçu’ya açık mektup

Sayın Bakan.

Umarım döneminizde eğitime dair dişe dokunur işlere imza atarsınız. Bunu, iki kız çocuğu henüz eğitim sürecinin başında olan bir baba olarak inanın çok istiyorum. Eğitimin kronik sorunlarını azaltma başarısı gösterebilirseniz, eğitim konularına duyarlılık gösteren bir yazar olarak da bundan kıvanç duyacağımı bilmenizi isterim.

Sayın Bakan, eğitimimizin sorunu çok olmakla beraber şu husus önceliklidir.

Eğitim sistemimiz artık bir sınav sistemine dönüşmüştür. Sadece dil alışkanlığı olarak “eğitim sistemi” deyip duruyoruz, şu an fiili durumun adı “sınav sistemi” hatta “test sistemi”dir. Öğrenciyi yönlendirmek ve onun başarısını ölçmek için sadece sınav yapmak amaca hizmet eden bir yönetm değildir. Sınav, bu haliyle kötü bir araç. Üstelik sayıca çoğalan sınavlar, eğitimin içini boşaltmakta ve eğitimi anlamsızlaştırmaktadır. Gelinen noktada eğitim, insanı eğiten ve geliştiren bir süreç olmaktan öte onu yarıştıran ve işe yaramaz bilgileri geçici süre ezberleten sıkıcı ve amaçsız bir aygıta dönüşmüştür.

Acilen gidişata dur denilmeli, eğitim sistemimiz, amaçsızlıktan ve sınav yoruculuğundan kurtarılmalıdır. Ancak, geçtiğimiz hafta içinde basına yansıyan açıklamanız dolayısıyla sizden de eğitimin sorunlarını çözme konusunda çok ümitli olmamam gerektiği hissine kapıldım.

Diyorsunuz ki "Üniversite sınavında sorulan sorular benim dönemimde müfredattan yani okulda öğrendiğimiz derslerden geliyordu. Fakat sınav sistemi, klasik anlamda ‘yazılı’ iken, üniversite sınavında test tekniği geçerliydi. Dolayısıyla bu tekniği kavrama, çoktan seçmeli pratik sorular çözme, zamanla yarışma gibi yeteneklerimizi geliştirmek için dershanelere gidiyorduk. Bu da çok az bir zamanımızı alıyordu. Bugünkü gençler gibi, sosyal hayatı tamamen alt üst eden bir şey değildi bu. Daha sonraki dönemde bu makas tamamen okulların aleyhine açıldı. Okullarda öğretilen hiçbir şey sınavda sorulmaz hale geldi ve dershaneler olmazsa olmazlar arasına girdi. Artık lise müfredatında olan konular sınavda çıkıyor. Zaman içerisinde görülecektir ki, çocuklar artık dershanelere ihtiyaç duymayacaklar."

Sayın Bakan. İsterseniz geriye doğru basın ve bakanlık arşivlerini karıştırın. Benzer cümleleri sizden önceki bakan Sayın Hüseyin Çelik’in de defalarca kullandığını göreceksiniz. Sayın Çelik, benzer cümleleri en son kullandığı basın toplantısından sonra eğitim sistemimize en az 8–9 sınav daha hediye etti. Çünkü o da, siz de sorunu doğru tanımlayamıyorsunuz, dolayısıyla çözüm diye sisteme eklemlediğiniz her şey düğümü arttırıyor, sorunu büyütüyor.

Sorun sınavlardaki soruların müfredattan çıkıyor olması, çözüm de artık soruların müfredattan soruluyor olması değildir. Soruların hepsinin müfredattan sorulmaya başlanmasından sonra da değişen bir şey olmadı; sadece dershanelerin sayısı arttı. Hatta geçtiğimiz yıl, dershaneler karşı karşıya kaldıkları yıkıcı dev krizi Sayın Çelik’in “sorular artık müfredattan çıkacak ve bunun için de her yıl sınav yapılacak” açıklamasından sonra atlatmışlar, rahat nefes almışlardır. Unutmayın, dershaneler bir sonuçtur. Bu sonuca götüren sebepler ise bakanlığınızın politikalarıdır. Bunlar da, kademeli geçiş süreçlerinin başlatılamamış olması, sınav sayılarının sürekli çoğaltılması, meslek eğitiminin zayıflatılması, eğitimin kesintisiz hale getirilmesi ve okullaşmadaki yavaşlık gibi hususlardır.

Sayın Bakan. Umarım eğitimin sorunlarını, beylik ve ezberlenmiş sözlerle tanımlamayı denemezsiniz. Böyle yaparsanız, eğitim sistemimiz deneme tahtası olmaya devam edecek, sorunlarımız artacak, çocuklarımız eğitilmekten uzak sadece test canavarları olmaya devam edeceklerdir. Üstelik her biri minik yaşlarda birer stres hastası olarak hayatın anlamsızlığı hissine kapılacaklardır.

Eğitim sistemi acil neşter istiyor. Ama lütfen bu neşteri kalıcı çözümlerinizi bulun ve öyle atın. Üstelik sınav – dershane konusu sorunlarımızın en büyüğü olmakla beraber sadece bir tanesidir. Eğitimle ilgili çok sayıda başka dertlerimiz de var. Umarım her birini çözersiniz. Sizden farklılık bekliyoruz. Başarılar dilerim.